สรุปรูปแบบการอบรมเลี้ยงดู: แนวคิดของ Diana Baumrind Diana Baumrind’s Parenting Styles
มีนักจิตวิทยาชาวอเมริกันที่มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย, เบิร์คลีย์ เป็นผู้หนึ่งที่สนใจศึกษารูปแบบการอบรมเลี้ยงดูอย่างจริงจัง Baumrind ได้เสนอมิติสำคัญในการอธิบายพฤติกรรมของพ่อ แม่ในการอบรมเลี้ยงดูลูกว่า ประกอบด้วย 2 มิติ คือ 1) มิติควบคุมหรือเรียกร้องจากบิดามารดา และ 2) มิติการตอบสนองความ รู้สึกเด็ก จากการผสมผสาน 2 มิติ ทำให้ Baumrind จัดรูปแบบการอบรมเลี้ยงดูเป็น 3 รูปแบบ คือ 1) รูปแบบการอบรมเลี้ยงดูแบบเอาใจใส่ (ควบคุมและตอบสนองความรู้สึกเด็ก) 2) รูปแบบการ อบรมเลี้ยงดูแบบควบคุม (ควบคุมแต่ไม่ตอบสนองความรู้สึกเด็ก) และ 3) รูปแบบการอบรมเลี้ยงดู แบบตามใจ (ไม่ควบคุมแต่ตอบสนองความรู้สึกเด็ก) ต่อมา Maccoby and Martin (1983) ได้ เพิ่มเติมรูปแบบการอบรมเลี้ยงดูแบบที่ 4 คือ 4) รูปแบบการอบรมเลี้ยงดูแบบทอดทิ้ง (ไม่ควบคุม และไม่ตอบสนองความรู้สึกเด็ก) จากการประมวลงานวิจัยทั้งในและนอกประเทศพบสอดคล้องกันว่า รูปแบบการอบรมเลี้ยงดูที่มีประสิทธิภาพที่เหมาะสมที่สุด คือ รูปแบบการอบรมเลี้ยงดูแบบเอาใจใส่
1.รูปแบบการอบรมเลี้ยงดูแบบเอาใจใส่ (Authoritative Parenting Style)
- เป็นเด็กที่มีความสุขและโตมาเป็นผู้ใหญ่ที่มีความสุข
- ควบคุมอารมณ์ตัวเองได้ดี
- เป็นคนจิตใจดี มองโลกในแง่ดี
- มีทักษะทางสังคมที่ดี สามารถปรับตัวต่อสถานการณ์ต่างๆ ได้
- มีความเชื่อมั่นในตนเอง และเห็นคุณค่าในตัวเอง
- มีระเบียบวินัย มีความอดทน พยายาม มีความรับผิดชอบและมีวุฒิภาวะ
2.รูปแบบการอบรมเลี้ยงดูแบบควบคุม (Authoritarian Parenting Style)
- ว่านอนสอนง่าย มีความเป็นระเบียบ ซื่อสัตย์
- ควบคุมตัวเองเก่ง (แต่เมื่อควบคุมตัวเองไม่ได้ก็จะระเบิดอารมณ์ออกมารุนแรง)
- อยู่ที่บ้านดูเรียบร้อย แต่พออยู่ข้างนอกจะแสดงความก้าวร้าวรุนแรง
- ขี้กลัว หรือขี้อายมากๆ
- ไม่มีความมั่นคงทางอารมณ์ เพราะถูกกำกับอยู่ตลอดเวลา
- ขาดความมั่นใจในตนเอง ไม่เห็นว่าตนเองมีคุณค่า
- ปรับตัวกับสถานการณ์ต่างๆ ได้ยาก เพราะที่ผ่านมาพ่อแม่จัดการให้ทุกอย่าง
- ขาดทักษะทางสังคม มีปฏิสัมพันธ์กับคนอื่นๆ ได้ไม่ค่อยดี
3.รูปแบบการอบรมเลี้ยงดูแบบตามใจ (Permissive Parenting Style)
- เป็นคนไม่มีวินัย ไม่มีความรับผิดชอบเพราะไม่เคยฝึก
- คิดว่าตนเองเป็นศูนย์กลางของจักรวาล
- ไม่เชื่อฟังคนอื่น ควบคุมอารมณ์ตนเองไม่ได้
- ขาดทักษะที่ต้องใช้ในการอยู่ร่วมกับคนอื่น เช่น การแบ่งปัน การเห็นอกเห็นใจผู้อื่น
- เห็นคุณค่าในตัวเองสูง
- บางครั้งอาจรู้สึกไม่มีความมั่นคงในชีวิต เพราะไม่มีกฎระเบียบให้ทำตาม
- เรียนรู้ที่จะอยู่รอดด้วยตนเอง
- มองโลกในแง่ร้าย มักต่อต้านสังคม
- รู้สึกว่าตนเองไร้ค่า ไม่เห็นคุณค่าของตนเอง
- รู้สึกไม่ไว้วางใจคนอื่น และกลัวเมื่อต้องพึ่งพาคนอื่น
- ขาดทักษะทางสังคมที่ดี ไม่สามารถสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับคนอื่นได้
- อาจมีพฤติกรรมเสี่ยงเมื่อโตขึ้น เช่น ติดยา ยุ่งเกี่ยวกับอาชญากรรม
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น